THE MOTHERLY ART OF SELF DOUBTING ...

Ξανά μαμαδοσυζήτηση αγαπητές Women του WomenSpace. Δεν είναι ένα θέμα που με αγγίζει βαθιά μόνο στο σπίτι αλλά και στο γραφείο. Συγκεκριμένα σήμερα συνέβη κάτι που έβαλε το τελευταίο κομμάτι στο παζλ και συμπληρώθηκε η εικόνα... (για αυτό θα σας πω σε λίγο).

Αυτό τον καιρό προετοίμαζα τις Ομάδες για Εγκύους και Νέες Μαμάδες. Διάβαζα άρθρα επί άρθρων, παρακολουθούσα συζητήσεις στο ίντερνετ και επισκεπτόμουν μπλόγκς. Πολλά μπλογκς...

Αρχικά σκεφτόμουν να δώσω τον τίτλο "Mummy Wars!", όμως το ξανασκέφτηκα. Τελικά δε με ενδιέφερε τόσο το φαινόμενο της αντιπαράθεσης μεταξύ των μαμάδων και των 2 βασικών στρατοπέδων, αλλά το πάθος με το οποίο οι γυναίκες εκφράζονται, τη σκληρότητα με την οποία απαντούν κάποιες φορές η μια στην άλλη, την αίσθηση της κάστας όταν συμφωνούν και γενικότερα την αίσθηση οτι τα "περί μητρότητας" είναι ένα καυτό μα πολύ καυτό σχεδόν πυρακτωμένο θέμα. Και ξέρετε κάτι; Τον εαυτούλη μου δεν τον βγάζω ξέχωρα απο την ομήγυρη. Διαβάζοντας μου δημιουργούνταν καυτά, πολύ καυτά συναισθήματα.

Και έκατσα και σκέφτηκα. Να σας αποκαλύψω δε οτι η "μητρότητα" είναι επίσης και μια άλλη λέξη για την "γυναικεία σεξουαλικότητα" καθώς και την "ταυτότητα".

Επαναλάβετε μετά απο εμένα:

Μητρότητα

Σεξουαλικότητα

Ταυτότητα

Νομίζω αρχίζετε και παίρνετε μια εικόνα γιατί το θέμα είναι HOT.

Η γυναίκα δηλώνει κάτι μέσα από τα μητρικά (ή τα μη μητρικά).

Δηλώνει το ποιά είναι, το πόσο μπορεί να σταθεί στη σεξουαλική της ταυτότητα ή να την αποφύγει, το αν θα είναι σαν τη μητέρα της ή όχι, αν μπορεί να διαφοροποιήσει τον εαυτό της ή να παραμείνει συγχωνευμένη με την πρώτη της οικογένεια, αν μπορεί να υπάρχει χωρίς να είναι μητέρα, αν μπορεί να "κάνει παιδιά". Αν, αν, αν...

Αν τελικά είναι Άξια.

Άξια για ποιόν; Για τον εαυτό της; τους γύρω της; την κοινωνία; Και Άξια με ποιά standards;

Οι γιαγιάδες μας ήταν άξιες αν είχαν νοικοκυρεμένο σπίτι, καλοταϊσμένα και καλοχτενισμένα μωρά, φαί πάνω στο τραπέζι και τον παππού "ευχαριστημένο".

Οι μαμάδες μας ήταν άξιες αν μας είχαν σε "πρόγραμμα" αν μας έδιναν γάλα σκόνη και αν μας άφηναν να σκούζουμε για να μην κακομάθουμε...

Εμείς ήμαστε άξιες αν θηλάζουμε για χρόνια πολλά, αν "φοράμε" τα παιδιά μας με μάρσιπους και αν κοιμόμαστε μαζί τους.

Είδατε πως αλλάζουν οι καιροί;

Και η δική σου η φωνή που είναι;

Που είναι η φωνή της γιαγιάς που ήθελε να μάθει γράμματα;

Ή της μαμάς μας που ήθελε να θηλάσει;

Ή η δική μας που είναι διψασμένη για χάδι και μαθημένη να είναι ω! τόσο "προγραμματισμένη" να κάνει "επανάσταση" και να βρίσκει απαντήσεις στο ίντερνετ;

Παρατηρείτε οτι η ανάγκη της γιαγιάς να διαβάσει έγινε στόχος της μαμάς μας να μορφωθεί /δουλέψει και άρα να μας "προγραμματίσει" εμάς να μην την ενοχλούμε; Και μήπως η καταπιεσμένη ανάγκη εγγύτητας της μαμάς μας δεν έγινε στόχος δικός μας στα παιδιά μας; Και τα δικά μας παιδιά; Ποιά ανάγκη μας θα κάνουν στόχο τους;

Εδώ σας αφήνω και πιάνω το τι έγινε σήμερα στο γραφείο για να σας πω επιτέλους αυτό που θέλω (στο τέλος- μη βιάζεστε...).

Σήμερα λοιπόν ήταν η τρίτη μέρα που μια θεραπευόμενη μετά από 4 χρόνια ψυχοθεραπείας ξάπλωσε πια στο "ντιβάνι". Τελευταία είχε "κολλήσει" και αρνούταν να "προχωρήσει" τόσο που τα συμπτώματα άρχισαν να γίνονται σωματικά: την έπιανε η μέση της, ο ώμος, ο αυχένας.. Σταμάταγε δηλαδή την ψυχική της δράση με το σώμα της. Εκεί είχα την έντονη αίσθηση οτι έπρεπε να "ξαπλώσει"- να αφεθεί και έτσι της το πρότεινα. Το έκανε με περιέργεια που όμως πολύ σύντομα εξελίχθηκε σε μια έντονη συναισθηματική κατάσταση. Θυμήθηκε τη μητέρα της που της μάθαινε κολύμπι και που την έριχνε στο νερό χωρίς μπρατσάκια "για να μάθει" ενώ η μικρή φοβότανε και έκλαιγε.... Έτσι ένιωθε και εμένα τώρα: απαιτητική και αναίσθητη που την έριχνα στα βαθιά αλλάζοντάς της τις συνήθειες, ανεβάζοντας τον πήχυ, δυσκολεύοντάς τη. Δε με έβλεπε, είχε χάσει την ασφάλειά της και την υποστήριξή μου, ένιωθε μόνη και με αισθανόταν απόμακρη.

Όσο μίλαγε αναρωτιόμουν; Έκανα καλά; Μήπως την πήγα πολύ γρήγορα; Και η διαίσθησή μου; Η λογική μου τι έλεγε; Τώρα πως θα το χειριστώ; Πρέπει να αντέξω το άγχος μου σκέφτηκα. Πιστεύω οτι έπραξα σωστά και αν το αντέξω και εγώ (γιατί με το ασυνείδητο ποτέ δεν ξέρεις), θα το αντέξει και εκείνη. Αν είμαι κοντά της και την αφουγκράζομαι, θα είναι ασφαλής. Και ναι αν χρειαστεί θα τροποποιήσω.

Στο δρόμο για το σπίτι, μου ήρθε η επιφοίτηση: Αν κάτι με έκανε σχεδόν να θυμώσω σε όλα αυτά τα μπλόγκ ήταν η "σιγουριά". Η ακραία "αυτοπεποίθηση" που είχαν οι μαμάδες για τα όσα πράττουν. Το "not questioning"- η μη ερώτηση, η μη αυτο-κριτική, η μη διάθεση να πληγώσουν τον εαυτό τους και να συνειδητοποιήσουν τα λάθη τους. Τις κακίζω;

ΟΧΙ.

Τις καταλαβαίνω και τις πονάω. Είμαι και εγώ έτσι κάποιες φορές. Το έχουμε ανάγκη εμείς οι μαμάδες να "ξέρουμε" που πατάμε. Να βρίσκουμε υποστήριξη για αυτά που κάνουμε, να τα δικαιολογούμε με άρθρα, έρευνες, οργανισμούς, ειδικούς. Το έχουμε ανάγκη γιατί βρισκόμαστε μέσα στο μάτι του κυκλώνα: σε άγνωστα νερά, με τα δικά μας τραύματα, με τις πραγματικές και συναισθηματικές απαιτήσεις ενός νέου ανθρώπου που είναι καλώς ή κακώς στο "έλεός"μας.

Όμως... Τα παιδιά δεν είναι υπόθεση "ρεύματος" εποχής, ούτε το google έχει παιδιά όπως έγραψε μια γυναίκα στο "Reflections of Motherhood" http://www.youtube.com/watch?v=taDqKWWPDAY. Το καλύτερο που μπορώ να κάνω (εγώ τουλάχιστον) είναι να χαράζω το δρόμο που πιστεύω ως μαμά, να είμαι γενναία στην αυτοκριτική μου και τα σφοδρά κάποιες φορές αποτελέσματά της, και να αντέχω να βάζω τον εαυτό μου να αμφισβητεί (αλλά στο τέλος να αποφασίζει) τις πράξεις και τις προθέσεις μου. Έτσι σκοπεύω να μάθω από τα λάθη μου, να τροποποιώ όπου με πιάνω "εκτός", και να αφήσω χώρο στο παιδί μου να γίνει όσο μπορεί αυτό που ήρθε να γίνει.

Θέτω λοιπόν στο τραπέζι το "self doubting". Και πιστεύω ακράδαντα (!) οτι είναι ένα από τα συστατικά μιας "αρκετά καλής" μητέρας. 'Η μήπως όχι;

Μαμά, Γερνάω μαμά…

Πάμε Τσανακλίδου; ακούγεται η πρόταση.

Δευτέρα, στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, πρώτο τραπέζι (τόσο που ακουμπάω χεράκι στην πίστα), ωραία παρέα κυρίως γυναικοκρατούμενη. Η Τάνια όπως πάντα ένας ζεστός δυναμικός χείμαρρος. Και πέφτει το εν λόγω τραγούδι.



Μαμά, πεινάω

μαμά,

φοβάμαι

μαμά, γερνάω, μαμά.

Και τρέμω να 'μαι αυτό που χρόνια ανησυχείς:

ωραία, νέα κι ατυχής.



Δε μένω σε αυτούς τους στίχους γιατί υπάρχουν και άλλα σημεία στο τραγούδι. Απλά παραθέτω το πιο γνωστό μέρος.... Κοιτάζω γύρω μου. Οι φίλες μου δακρυσμένες κάποιες, άλλες κλαίνε κανονικά. Εγώ παρατηρώ. Δε νιώθω κάτι προς τα πίσω, μόνο προς τα εμπρός. Με ευχαριστεί αυτό (δούλεψε η ψυχανάλυση) αλλά δεν παίρνω και όρκο... Θυμάμαι πως αν τύχαινε το τραγούδι στο ράδιο την ώρα που οδηγούσα το άλλαζα. Ένιωθα ένταση. Ήθελα να το αποφύγω γιατί αυτό το τραγούδι είναι γροθιά και ουρλιαχτό μαζί. Ειδικά αν δεν έχεις βρει το ταίρι σου και το ψάχνεις. Ειδικά αν δεν έχεις κάνει παιδί και το αναζητάς με όλο σου το σώμα και την ψυχή. Ειδικά αν κάθεσαι στο σπίτι σου μόνη, μην έχοντας πια δύναμη να "το παλέψεις". Ειδικά αν έχεις χωρίσει, προσπαθείς να κάνεις παιδί ή ακόμα και αν τα έχεις "όλα" (άντρα, παιδί, υγεία) αλλά κάτι δεν είναι όπως το περίμενες.



Όλοι ξέρουν, μισο-ξέρουν ή κάνουν οτι ξέρουν για το περίφημο Οιδιπόδειο σύμπλεγμα: το αγοράκι αγαπά τη μαμά και μισεί τον μπαμπά και το κοριτσάκι αγαπά τον μπαμπά και μισεί τη μαμά σαν ανταγωνίστρια.

Αυτό που κανείς ευρέως δεν ξέρει παρά αν εντρυφήσει στην προσωπική του ανάλυση ή ασχοληθεί με την ψυχανάλυση είναι οτι για το κοριτσάκι η βαθύτερη αγάπη, ο πιο ανομολόγητος έρωτας, με τα πιο ισχυρά και τρικυμιώδη συναισθήματα είναι για τη μαμά του (και αν ξεφύγει και προχωρήσει προς τον μπαμπά, έ! τότε πάμε καλά για την ενηλικίωση..). Ξέρω, έχω ανοίξει θέμα..... (που εννοείται δεν πρόκειται να εξαντληθεί εδώ.)



Κι ανοίγω το ψυγείο σου,

το "έλα" και το "αντίο" σου

ζητούσα στη ζωή μου πάνω απ' όλα.



Το "έλα" και το "αντίο" σου.... Βάζουμε λίγο ακόμα ουισκάκι (για εμένα κρασί), και πάμε....

Τα περισσότερα ζευγάρια χωρίζουν λέει (το διάβασα όταν έκανα την εργασία μου για το Οιδιπόδειο) λόγω φόβου συναισθημάτων "εγκόλπωσης" (engulfment με την έννοια του παγιδεύω) ή εγκατάλειψης.... Ο ένας φοβάται οτι θα εγκαταλειφθεί και παγιδεύει τον άλλον, και ο άλλος οτι θα παγιδευτεί και άρα εγκαταλείπει τον πρώτο....

Σκέφτομαι οτι το "έλα", το σωστό, καλό θερμό "έλα" της μητέρας σε σώζει από τους φόβους εγκατάλειψης όπως και το αγαπησιάρικο "αντίο" της όταν είναι πια καιρός, σε σώζει από την παγίδευση του να μείνεις μωρό σε σώμα γυναίκας. Τι γίνεται όμως όταν ακούς το "έλα" ως παγίδευση και το "αντίο" ως εγκατάλειψη;



Και κοίτα, ένα μυστήριο

του κόσμου το κριτήριο

πως μοιάζουμε μου λέει σαν δυο σταγόνες.....



Ποια γυναίκα δε φοβάται μήπως μοιάσει στη μαμά της; Και ποια γυναίκα δε συνειδητοποιεί κάποια στιγμή οτι μοιάζει (στην καλύτερη περίπτωση) ή είναι ίδια (στη χειρότερη) η μαμά της; Α! να ειδοποιήσω οτι και το διαμετρικά αντίθετο (π.χ μάνα θύμα, κόρη επαναστάτρια...) ίδιο είναι.... Να ξέρετε, η ταύτιση με τη μητέρα μας είναι αναπόφευκτη (και αναπτυξιακά σωστή), αλλά για ποια κομμάτια μιλάμε; Αν μια γυναίκα δεν ξεφεύγει ποτέ από τον πυρήνα της μητέρας της (ίδια, αντίθετη, ή σε οποιαδήποτε άλλη μορφή) τότε πως θα είναι ο εαυτός της; Και πως θα αγαπήσει πραγματικά τη μητέρα της άρα και τους άλλους αν είναι copy paste; Γιατί η πραγματική αγάπη για τον άλλον ενέχει το διαφορετικό (αγαπάμε ώριμα όταν ψυχικά είμαστε διαφοροποιημένοι). Και θέλω να πιστεύω οτι δεν υπάρχει πιο ωραίο πράγμα απο το να λες



μαμά, γερνάω, μαμά



και να το εννοείς ως στοιχείο σύνδεσης και κατανόησης χωρίς να φοβάσαι και χωρίς να πεινάς.....



Παραθέτω το τραγούδι.... Δικό σας (που λένε)....



Στίχοι: Λίνα Νικολακοπούλου

Μουσική: Σταμάτης Κραουνάκης

Πρώτη εκτέλεση: Τάνια Τσανακλίδου

Άλλες ερμηνείες: Χαρούλα Αλεξίου



Τα ρούχα που δεν έμαθα να πλένω

τα βάζω στη σακούλα και σ' τα φέρνω.

Ρωτάς για την καριέρα μου

τη νύχτα και τη μέρα μου

κι εγώ να σου μιλάω καταφέρνω.



Και σκέφτομαι που πίνω κόκα-κόλα

για να 'ναι πάντα ίδια αλλάζουν όλα.

Κι ανοίγω το ψυγείο σου,

το "έλα" και το "αντίο" σου

ζητούσα στη ζωή μου πάνω απ' όλα.



Μαμά, πεινάω

μαμά, φοβάμαι

μαμά, γερνάω, μαμά.

Και τρέμω να 'μαι αυτό που χρόνια ανησυχείς:

ωραία, νέα κι ατυχής.



Τα χρόνια που μεγάλωνες για μένα

να ξέρεις πως σου τα 'χω φυλαγμένα.

Και τέλειωσα με άριστα

αλλά δεν έχω ευχάριστα,

όλα στον κόσμο είναι γραμμένα.



Τριάντα καλοκαίρια και χειμώνες

τις άγριες σού φέρνω ανεμώνες.

Και κοίτα, ένα μυστήριο

του κόσμου το κριτήριο

πως μοιάζουμε μου λέει σαν δυο σταγόνες.



Μαμά, πεινάω

μαμά, φοβάμαι

μαμά, γερνάω, μαμά.

Και τρέμω να 'μαι αυτό που χρόνια ανησυχείς:

ωραία, νέα κι ατυχής.